Werkgroep Vitale Stedelijke Transformatie

Notitie vitale stedelijke transformatie

Informatie over de werkgroep

Steden en de omliggende regio’s zijn wereldwijd steeds belangrijker geworden: innovatie, economische ontwikkeling en emancipatie vinden vooral daar plaats. Meer dan de helft van de wereldbevolking leeft inmiddels in (mega)steden. In Nederland woont 40% van de bevolking in de G36. Deze steden zijn goed voor driekwart van het bruto nationaal product.

Steden kunnen te maken krijgen met minder groei, stagnatie of zelfs een afnemende bevolking doordat de bevolking minder groeit en doordat burgers meer dan ooit zullen kunnen kiezen waar zij (tijdelijk) gaan wonen (gevolg van de individualisering). Aantrekkelijke steden gaan dan groeien ten koste van minder aantrekkelijke steden. Dit zie je op verschillende schaalniveaus: wereldwijd tussen megasteden, maar ook binnen gemeentes tussen verschillende buurten. Steden zullen zich moeten blijven inspannen om aantrekkelijke woon- en werkgebieden te kunnen blijven bieden voor burgers die zelf kiezen waar ze willen wonen.

Het hoofddoel van het project vitale stedelijke transformatie is het bij de tijd houden van stad en regio, opdat de Nederlandse stad een aantrekkelijke plaats om te wonen en te werken blijft.

Uitdagingen zijn:

• Het herstructureren van eenzijdig samengestelde woonwijken tot wijken die flexibel, robuust en duurzaam zijn (d.w.z. wijken waar voorzieningen een permanent draagvlak hebben en niet afhankelijk zijn van een eenzijdig samengestelde bevolking). Doel is het zelf-herstellend vermogen van de wijken op peil te brengen door het doorbreken van de uit de eenzijdigheid voortkomende monofunctionaliteit, en daarmee het voorkomen van (toekomstige) verloedering. Een spiegelbeeldige herstructureringsopgave is aan de orde op veel bedrijventerreinen en in binnensteden.
• Een evenwichtige economische groei, ook en vooral in de wijken, met voldoende banen aan de onderkant voor de laagst opgeleiden. Deze banen zullen in toenemende mate in de dienstensector gevonden moeten worden.

Deze uitdagingen zijn gelet op de schaal specifiek aan de orde voor de grote steden, en spelen niet of nauwelijks in kleinere gemeenten. Grote steden hebben de capaciteit en kwaliteit om deze uitdagingen te kunnen aanpakken.

Het resultaat van het project is een dossier waarmee de G32 met het Rijk in gesprek kan gaan om als partners de uitdagingen op te pakken. Door als partners op te trekken kan het gezamenlijk geformuleerde beleid doelmatiger worden uitgevoerd dan wanneer ieder zijn eigen weg gaat. Verder wordt scherper waar de grenzen van ieders mogelijkheden liggen. In het bijzonder gaat de aandacht uit naar:

• Helder concept van robuuste wijk en vitale stad:

Doel is niet een wetenschappelijke studie, maar het verzamelen van bestaande ervaringen en inzichten om duidelijk te krijgen welke acties moeten worden ondernomen om de wijken robuust en de stad en regio vitaal te krijgen/houden.

• Vernieuwende financieringsconstructies:

Het financiële landschap is drastisch veranderd. Zonder nieuwe financiële arrangementen zal het de steden niet lukken zich op een aantrekkelijke wijze te transformeren. Daarbij wordt Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing (ISV) per 2015 en BLS per 2011 ingetrokken. Punten van aandacht hierbij zijn o.a.: het investeringsvermogen van woningcorporaties, mogelijke andere investeerders, mogelijkheden uit Europa (o.a. programma Jessica), financiering van particulier (achterstallig) onderhoud, PPS-constructies, etc.

• Ondersteunende wetgeving en wegnemen belemmeringen om echt maatwerk mogelijk te maken:

Het gaat o.a. om: verplicht bouwbesluit, voorwaarden voor bestemmingsplannen, garanties dat particulieren het benodigde onderhoud uitvoeren, BTW-plicht bij sloop, gemeenten als vastgoedeigenaar, etc.

Zie ook:

Documenten | KEI Atelier 'Robuuste wijken in vitale steden' | 19 september 2011

Uitnodiging | KEI Atelier 'Robuuste wijken in vitale steden' | 19 september 2011

Vooraankondiging | Inspiratielab Robuuste Wijken | 19 september 2011

Documenten | Workshop Toekomstbestendige Stad | 20 september 2011

Vooraankondiging | Workshop Toekomstbestendige Stad | 20 september 2011